Heem project buitengebied gemeente Haaren
Een aantal gemeenten in de provincie Noord-Brabant, waaronder de gemeente Haaren, heeft samen met twee waterschappen en de provincie het samenwerkingsverband ‘De Duurzame Driehoek’ opgericht. Een van de gestelde doelen binnen dit samenwerkingsverband is het stoppen van de achteruitgang van de biodiversiteit (Countdown 2010).
In dit kader heeft de gemeente Haaren gekozen voor het behoud en versterking van het leefgebied van vlinders. Hiertoe is in het najaar van 2009 door Van Helvoirt Groenprojecten 16 km wegberm ingezaaid met drie verschillende bloemrijke kruidenmengsels, waarbij de samenstelling naast het bloemrijke karakter van het mengsel, is afgestemd op het inzaaien van waardplanten voor specifieke vlindersoorten. Dit project wordt door de provincie Noord-Brabant voor 50% gesubsidieerd.
Naast voedsel voor rupsen en vlinders biedt het kruidenmengsel ook mogelijkheden voor het overwinteren van de ei pakketten, rupsen en poppen. Om deze ontwikkelingsstadia te sparen, wordt op kansrijke plaatsen circa 25 % van de vegetatie in het najaar niet gemaaid. Ook diverse prioritaire sprinkhaansoorten profiteren van de kruidenmengsels.
Naast de drie jaar monitoring en verslaglegging van de kruiden ten behoeve van de garantieverklaring van het heem-concept, worden met behulp van vrijwilligers van het IVN, ook de voorkomende vlindersoorten gemonitoord. Daarnaast worden er door de stichting ‘Landschap, Natuur en Milieu Haaren’ diverse lezingen, bijeenkomsten en een fotowedstrijd rond het thema vlinders verzorgd, voor het creëren van draagvlak en stimuleren van burgerparticipatie met betrekking tot duurzaamheid en biodiversiteit. |
Bruin Zandoogje
|
|
Rijkdom aan insecten en spinnen in wegberm
In wegbermen komt een rijke en gevarieerde insecten- en spinnenfauna voor, waaronder zich ook zeldzame en beschermde soorten bevinden. Insecten gebruiken bermen tijdens hun verspreiding en als paringslocatie. Met de juiste beheersmaatregelen kunnen wegbermen waardevolle gebieden vormen voor geleedpotigen.
Intensivering van landbouw en verstedelijking hebben geleid tot grootschalige vernietiging en versnippering van de (half-)natuurlijke gebieden in Nederland. Allerlei kleine landschapselementen worden hierdoor steeds belangrijker voor het behoud van onze biodiversiteit. Jinze Noordijk heeft voor zijn promotie onderzoek aan Wageningen University de bescherming van geleedpotigen in wegbermen onderzocht.
“We hebben geïnventariseerd of wegbermen geschikte leefgebieden zijn voor een breed scala aan soorten. We vonden een zeer rijke en gevarieerde insecten- en spinnenfauna, inclusief veel karakteristieke en enkele zeldzame en beschermde soorten. Van enkele groepen werd zelfs meer dan de helft van het totaal aantal inheemse soorten gevonden,” zegt Jinze Noordijk.
Op de hogere zandgronden worden wegbermen vaak gekenmerkt door de aanwezigheid van open schrale vegetaties. Voor droogte- en warmteminnende geleedpotigen kunnen dit belangrijke leefgebieden zijn. In de bermen op de Veluwe verdwijnen deze open leefgebieden steeds meer door vegetatiesuccessie en gerichte beheersingrepen lijken dan ook noodzakelijk. Jinze Noordijk: “We vergeleken loopkevers en spinnen in buntgrasvegetatie van zes snelwegbermen met nabijgelegen natuurgebieden om te bepalen waar zulk beheer zich op moet richten. Uit een analyse van de soortensamenstelling bleek dat voor sommige soorten de vegetatie in de bermen te dicht is en de geschikte leefgebieden te klein zijn geworden. De aanwezigheid van niet-vliegende en nog niet ‘uitgeharde’ loopkevers - dat zijn individuen die net uit de pop komen - bewees echter wel dat de bermen waardevolle voortplantingsgebieden vormen.”
Wegen zijn schadelijk voor de biodiversiteit, maar omdat ze noodzakelijk zijn, benadrukt Noordijk de positieve aspecten van de begeleidende bermen: “Uit ons onderzoek blijkt dat in wegbermen soortgemeenschappen kunnen voorkomen die vanuit natuurbeschermingsoogpunt belangrijk zijn, dat bermen gebruikt kunnen worden om ecologische netwerken aan te leggen, dat lineaire biotoopranden in bermen verspreiding van insecten kunnen geleiden en ook in trek zijn als paringslocatie, en dat een veelvuldig toegepast maaibeheer voor een waardevolle vegetatie voor geleedpotigen zorgt.”
Onderzoek: Jinze Noordijk; Arthropods in linear elements - Occurrence, behaviour and conservation management
Bron: Wageningen University
|
Kruidenrijke berm op zandgrond
|
|
|
Deel 3
Miljoenen Klaprozen versieren 30 kilometer unieke wandel/fietspaden
in Zuid-Limburg
Een uniek project georganiseerd door Heuvelland hotels in samenwerking met gemeenten, particulieren en gesponsord door het bedrijfsleven.
Terug naar het landschap van de vijftigerjaren toen de graanakkers in de zomer een waar kleuren spektakel vormden met het blauw van de Korenbloemen, rood van de Klaprozen, en wit/geel van de kamilles. Dat is het idee van het rode pad in het jaar van de biodiversiteit; je verplaatsen door het Zuid-Limburgse landschap met haar sprookjesachtige vergezichten begeleidt door roodgekleurde klaprozen in de bermen. Genieten van het Limburgse landschap met haar unieke flora en fauna!
Op deze wijze willen Heuvelland hotels niet alleen het wandeltoerisme bevorderen, maar tevens de eigen bewoners trakteren op een rood veldboeket van ontelbare klaprozen dat zijn weerga niet kent! De rode loper wordt uitgerold! Een hele klus en velen hebben meegewerkt dit groots bloemenproject te kunnen realiseren. waaronder de gemeenten: Gulpen-Wittem, Margraten, en Vaals, de LLTB, Heem en diverse sponsors. Onderweg zal de wandelaar op idyllische plekjes met prachtige vergezichten o.a. schilderslijsten tegenkomen. Hier is het uitzicht letterlijk en figuurlijk dus om in te lijsten!
De Klaproos, mag wel de koningin van de akkerkruiden worden genoemd. Met haar fragiele, scharlakenrode bloemen steekt ze van mei tot augustus sierlijk boven het maaiveld uit. Klaproos groeide vroeger vooral veel in roggeakkers. Hommels bezoeken de plant graag voor haar stuifmeel, aangetrokken door het terugkaatsende ultraviolet licht. Niet door het scharlakenrood.
De Papaverfamillie wordt vertegenwoordigd door ruim zevenhonderd soorten en is op alle werelddelen aanwezig. In Nederland tellen we er drie: Bleke klaproos, ook wel Slanke klaproos genoemd, Ruige klaproos en Gewone klaproos. Klaprozen behoren tot de Archeofiete planten die voor 1500 zijn ingeburgerd. Van oorsprong komen ze uit het Middellandse Zeegebied en zijn door graanbouw bij ons terechtgekomen.
Medicinale toepassingen zijn er genoeg. De planten werden gekookt en ingedampt, gebruikt tegen hoofdpijn, hoest, duizeligheid en natuurlijk als slaapmiddel
De meest beroemde van de Paverfamillie komt in ons land alleen in verwilderde vorm voor: Slaapbol of Maankop. Maankop bloeit niet met rode maar met fletse paarswitte bloemen. In de dikke zaaddozen (maanzaadkoppen) zitten de maanzaadjes van de bekende maanzaadbolletjes. Het meest beroemd is de plant toch wel om zijn melksap wat opium bevat.
Het project wordt momenteel uitgevoerd door Jonkers Hoveniers.
Vanaf begin juli 2010 kunt u het rode pad beleven. Er is een speciale folder verkrijgbaar met routekaarten bij de deelnemende hotels.
Voor meer info www.hetrodepad.nl
|
 Rijk bloeiende klaprozen
Klaprozen en margrieten
|
|
Binnenkort te lezen in het vakblad Golf Business: Download hier het artikel
Aan de plantenwandel
In het stedelijk gebied kon je al plantenkijkend aardig uit de voeten dankzij de Stadsplantengids van Ton Denters. Nu is er ook een houvast om daarbuiten bijzondere planten tegemoet te treden. Aan de hand van de Plantenkijk/wandelgids van dezelfde auteur.
Geen land zo goed onderzocht op biodiversiteit als het onze. Mede dankzij duizenden vrijwillige veldonderzoekers weten we goed wat we hebben en wat er verdwijnt. Om die bedreigingen het hoofd te bieden is draagvlak nodig. Onbekend maakt onbemind en dus moet de kennis over die boeiende diversiteit niet tot een klein clubje specialisten beperkt blijven. Want als je het weet te vinden, is er ook op plantengebied nog veel moois te zien!
Dat is de gedachte achter de nieuwe gids. Al zijn sommige specialiteiten alleen op uiterst kwetsbare of ontoegankelijke plekken te vinden, ook gebaande wegen en paden brengen ons langs de prachtigste groeiplaatsen van de meest opmerkelijke of juist onopgemerkte planten. Ton Denters heeft daarvoor met hulp van vele anderen in zijn Plantenkijkgids de mooiste routes door de 12 floradistricten in Nederland uitgezet: 28 in totaal. Ze voeren langs bloemrijke bermen en soortenrijke duinvalleien, langs zeldzaamheden als Kruipend moerasscherm en Klokjesgentiaan.
Planten Kijk-Wandelgids van Nederland door Ton Denters Fontaine Uitgevers,
's-Graveland Prijs: 24,95 ISBN: 9789059562974
De informatie over de honderden kijkpunten met bijzondere flora is mede gebaseerd op de enorme gebiedskennis van terreinbeheerders en vele plantenonderzoekers van FLORON. Daarmee is een schat aan informatie op een praktische wijze samengevat.
Tekst: Wout van der Slikke, FLORON
|
Korenbloemen
| |
